پروژه گلزار در باغی در محله ازگل، در شمالشرق تهران، قرار گرفته است؛ محدودهای که زمانی روستایی در دامنههای توچال بوده و با گسترش شهر، خانههای روستایی آن به تدریج جای خود را به ساختمانهای مسکونی و خانههای جدید دادهاند. در میان این توسعه، باغ موجود در سایت به یکی از مهمترین ظرفیتهای پروژه تبدیل میشود؛ بستری طبیعی که به جای حذف شدن در روند ساختوساز، مبنای شکلگیری ارتباط میان ساختمان، فضای سبز و منظر کوهستان قرار میگیرد.

در پاسخ به شرایط سایت، پروژه از زبانی ساده و کنترلشده استفاده میکند و به جای افزودن عناصر متعدد، فرم ساختمان را بر اساس رابطه آن با باغ و منظر پیرامون شکل میدهد. این رویکرد باعث میشود ساختمان در عین حضور در بافت متراکم شهری، ارتباط خود را با عناصر طبیعی موجود در سایت حفظ کند. باغ، درختان و چشمانداز کوهستان در اینجا صرفاً عناصر پیرامونی نیستند، بلکه در سازماندهی فضاهای داخلی و شکلگیری نما نقش دارند. جهتگیری فضاهای داخلی نیز بر اساس کیفیتهای متفاوت منظر شکل گرفته است. اتاقخوابها رو به باغ قرار گرفتهاند و ارتباط نزدیکتری با فضای سبز سایت دارند، در حالی که فضاهای نشیمن از دید گستردهتری به سمت کوههای شمال تهران برخوردارند. به این ترتیب، باغ نزدیک و کوهستان دور، دو مقیاس متفاوت از منظر را در فضای مسکونی شکل میدهند و هر بخش از خانه با کیفیت متفاوتی از محیط پیرامون ارتباط برقرار میکند.

این رابطه با طبیعت در فرم خارجی ساختمان نیز ادامه پیدا میکند. حجم از ترکیب سطوح مستطیلی و خطوط منحنی شکل گرفته و پوستهای پیوسته، با پوشش گچی یا اندود، پیرامون آن حرکت میکند. این پوسته در ارتفاع ساختمان ثابت باقی نمیماند و با تغییر فرم در طبقات مختلف، عمق و هندسه نما نیز تغییر میکند. در نتیجه، ساختمان به جای تکرار یک الگوی ثابت در تمام طبقات، با تغییر تدریجی حجم و پوسته، رابطههای متفاوتی میان فضای داخلی، بازشوها و فضای باز ایجاد میکند. تغییرات پوسته امکان شکلگیری تراسهایی با موقعیت و ابعاد متفاوت را فراهم میکند. تراسها از دل تغییر هندسه حجم شکل میگیرند و هر یک بخشی از ارتباط واحدهای مسکونی با فضای بیرون را ایجاد میکنند. به این ترتیب، تراسها عناصر الحاقی به ساختمان نیستند؛ بلکه نتیجه مستقیم تغییرات حجم و پوستهاند و در نقاط مختلف، کیفیتهای متفاوتی از فضای باز را در اختیار ساکنان قرار میدهند.

در مقیاس کلی، پروژه میان دو وضعیت متفاوت قرار گرفته است: از یک سو، باغ و منظره کوهستانی که هنوز بخشی از کیفیت طبیعی این محدوده را حفظ کردهاند و از سوی دیگر، بافت شهری در حال توسعه و تراکم اطراف. پاسخ پروژه به این شرایط، ایجاد ساختمانی ساده و کنترلشده است که به جای بازسازی تصویری از گذشته یا افزودن پیچیدگیهای فرمی، فرم و سازمان فضایی خود را در خدمت ارتباط با بستر طبیعی قرار میدهد. در نهایت، گلزار کیفیت سکونت را از طریق ارتباط مستقیم با باغ، قابگیری منظر کوهستان و تغییر تدریجی پوسته شکل میدهد. در این پروژه، طبیعت تنها بخشی از زمینه سایت نیست؛ بلکه از جهتگیری فضاهای داخلی تا هندسه نما و شکلگیری تراسها، به یکی از عوامل اصلی سازماندهنده معماری تبدیل میشود.
از ایده تا واقعیت - نگاهی به روند ساخت پروژه










