برج مسکونی هزار آسمان واقع در خیابان زعفرانیه تهران، در بستری متراکم از ساختمانهای مسکونی مرتفع شکل گرفته است؛ جایی که تکرار طبقات مشابه و محدودیت فضاهای باز، ارتباط زندگی روزمره با نور طبیعی، هوای تازه و آسمان را کاهش میدهد. پروژه با بازتعریف رابطه میان حجم و فضای خالی، تلاش میکند کیفیت حیاط ایرانی را در مقیاس یک ساختمان بلندمرتبه بازآفرینی کند؛ نه با افزودن فضای باز به بنا، بلکه با ایجاد آن در دل حجم ساختمان.

پروژه با زیربنای ۱۴٬۵۰۰ مترمربع در زمینی به مساحت ۱٬۵۰۰ مترمربع، بر اساس تفریق و چرخش بخشهایی از حجم در جدارههای مختلف شکل گرفته است. این مداخله، توده اولیه را به حجمی متخلخل تبدیل میکند که در آن، فضای خالی نقش مستقیمی در سازماندهی طبقات و شکلگیری فضاهای زندگی دارد. به جای تکرار یک پلان ثابت در ارتفاع، هر طبقه از طریق تغییر موقعیت و هندسه فضاهای خالی، شرایط فضایی متفاوتی پیدا میکند. تصمیم اصلی پروژه، کاستن از حجم بسته برای ایجاد فرصتهای بیشتر جهت حضور آسمان، نور و فضای باز است. با ایجاد Voidها، بخشهایی از ساختمان به حیاطهای روباز و سرپوشیده و تراسهایی با ارتفاعهای متفاوت تبدیل میشوند. این فضاها نور طبیعی و هوای تازه را به عمق ساختمان هدایت میکنند و ارتباط مستقیمتری میان واحدهای مسکونی و محیط بیرون برقرار میسازند. در این ساختار، فضای خالی دیگر بخش باقیمانده میان فضاهای ساختهشده نیست، بلکه یکی از عناصر اصلی شکلدهنده به تجربه سکونت است.

این تغییرات حجمی بدون کاهش تراکم مجاز پروژه دنبال میشوند. به جای اختصاص تمام ظرفیت ساختمان به فضاهای بسته، بخشی از حجم در قالب فضاهای باز و نیمهباز سازماندهی میشود تا کیفیت محیطی واحدها ارتقا پیدا کند. در نتیجه، تراکم در قالبی متفاوت توزیع میشود؛ بهگونهای که فضای باز و ارتباط با آسمان، در کنار سطح زیربنا، به یکی از معیارهای اصلی طراحی تبدیل میشوند. در نمای ساختمان، فرورفتگیها و برآمدگیهای حاصل از این تغییرات، سطحی متغیر با عمقهای متفاوت ایجاد میکنند. این تغییرات علاوه بر شکلدادن به تراسها و حیاطهای خصوصی، امکان ایجاد سایه و تعدیل تابش مستقیم خورشید را فراهم میکنند. حضور گیاهان در تراسهای عمیق، فضای سبز را در امتداد ارتفاع ساختمان گسترش میدهد و پوسته بنا را به ترکیبی از سطوح ساختهشده، فضاهای باز و پوشش گیاهی تبدیل میکند.

چرخش و تغییر موقعیت Voidها در طبقات مختلف، ارتباط میان فضای داخلی، حیاطها و منظر شهری را نیز متنوع میکند. هر طبقه از طریق موقعیت متفاوت فضاهای باز، کیفیت خاصی از نور، دید و ارتباط با محیط بیرون به دست میآورد. به این ترتیب، تفاوت میان طبقات تنها به ارتفاع آنها محدود نمیشود، بلکه در نحوه تجربه فضای باز و ارتباط با آسمان نیز شکل میگیرد. هزار آسمان با انتقال مفهوم حیاط از سطح زمین به ارتفاع، الگوی متداول برج مسکونی را بازتعریف میکند. در این پروژه، تراکم و فضای باز در تقابل با یکدیگر قرار نمیگیرند؛ بلکه از طریق مداخله در حجم، امکان حضور همزمان آنها فراهم میشود. نتیجه، ساختمانی است که فضای خالی را به بخشی از ساختار اصلی خود تبدیل میکند و کیفیت نور، هوا، گیاهان و آسمان را به درون زندگی روزمره ساکنان میآورد.





